Yabancı personel çalışma izni
Yabancı personel çalışma izni Süreli Çalışma izinlerinin Verilmesi ve Uzatılması
Yabancı personel çalışma izni Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi öngörülmedikçe süreli çalışma izni; belirli bir işyeri veya işletmede ve belirli bir meslekte çalışmak ve en çok bir yıl geçerli olmak üzere verilir.
Yabancı personel çalışma izni'nin Coğrafi Alanı
Bakanlık, süreli çalışma izninin geçerlilik alanını şehir, idari sınır veya
coğrafi bölge gibi girdileri baz alarak genişletebilir veya daraltabilir.
Bu durumun uygulanması halinde, Bakanlık bu kararını çalışma izni bildiriminde
bulunduğu ilgili mercilere bildirir.
Yabancı personel çalışma izninin Uzatılması
Yabancı Personel Süreli çalışma izninin uzatılmasında; Kanunun 5 inci maddesinde
öngörülen uzatılmaya ilişkin süreler esas alınır.
Bir yıllık kanuni çalışma süresinden sonra; aynı işyeri veya işletme ve aynı
meslekte çalışmak üzere çalışma izninin süresi en fazla iki yıl daha
uzatılabilir.
Üç yıllık kanuni çalışma süresinin sonunda, aynı meslekte ve dilediği işverenin
yanında çalışmak üzere çalışma Yabancı personel çalışma izninin süresi en fazla
üç yıl daha uzatılabilir.
Yabancı çalışma izni ve Yabancı personel çalışma izin Uzatma Başvuruları
Yabancı çalışma izni Başvuru Yapılacak Merciler
Yabancılar çalışma izni Yabancı personel çalışma izni Başvuruları, yurt dışında
Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine, Yabancılar çalışma izni ve Yabancı
Personel çalışma izni yurt içinde doğrudan Bakanlığa yapılabilir.
Yabancının çalışma izni ve Yabancı personel çalışma izni Başvuru ve İznin
Verilmesinde Şekil
Bu Kanun kapsamında yapılacak tüm başvuruların yazılı olarak Yönetmelikte
belirlenen mercie dilekçe ile yapılması, Yönetmelik eki form ve belgelerin
formun açıklama bölümünde belirtilen şekilde doldurulması ve yine form ekinde
belirlenen tüm belgelerin başvuru dilekçesine eklenmesi gerekmektedir.
Bakanlık tarafından, bu Yönetmelikte istenilen belgeler dışında istenilecek
belgeler, ulusal mevzuat ve değişen sosyo - ekonomik konjonktüre göre
belirlenir.
Yabancının çalışma izni ve Yabancı personel çalışma izinleri, Bakanlıkça yazılı
olarak verilir. Yabancı çalışma izni verilen veya Yabancı çalışma izni uzatılan
yabancı mesleki hizmet sunucusuna verilecek ikamet izninde, ilgili meslek
odasına geçici üyelik koşulu aranır.
Yabancılar çalışma izni Yabancı personel çalışma izni işlemlerine Yurt Dışından
Yapılacak Başvurular
Yabancılar, yurt dışından Yabancı çalışma izni için başvurularını, uyruğunda
bulundukları veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti
temsilciliklerine yaparlar.
Temsilcilikler, yabancı çalışma izin talebine ilişkin olabilecek
değerlendirmeleri ile birlikte bu başvuruları doğrudan Bakanlığa iletirler.
Türkiye Cumhuriyeti temsilcilikleri ile Bakanlık, yurt dışından yapılacak
Yabancılar çalışma izni başvuruları ile ilgili işlemleri, elektronik posta yolu
ile yürütür. Başvuru sırasında istenilen belgeler ise, yabancının temsilciliğe
başvurduğu tarihten itibaren en geç üç iş günü içerisinde yabancının personel
çalışma izni başvuru dosyası işverenince Bakanlığa intikal ettirilir.
Bu durumda Kanunun 12 nci maddesindeki doksan günlük süre tüm belgelerin
Bakanlığa intikal ettiği tarih itibariyle başlar.
Yabancılar çalışma izni Yabancı personel çalışma izni için Yurt İçinden
Yapılacak Başvurular
Yurt içinden, sadece en az altı ay süreli ikamet tezkeresi almış ve bu süresi
sona ermemiş olan yabancılar veya bunların işverenleri, Yabancı personel çalışma
izni başvurularını doğrudan Bakanlığa yapabilirler.
Türkiye’de öğrenim amacıyla verilen ikamet izinleri hariç, herhangi bir sebebe
istinaden en az altı ay süreli ikamet izni almış olup da bu izin süresi
içerisinde çalışma izni verilmiş yabancılardan, Türkiye’nin dış temsilcilikleri
kanalı ile yabancı çalışma vizesi alması koşulu aranmaz. Ancak, insan ticaretine
konu olan veya olabilecek alanlarda çalışacak yabancılar için altı ay süreyle
ikamet etmiş olması konusu dikkate alınmayarak, her defasında dış
temsilciliklerimizden çalışma vizesi almaları koşulu aranır.
Turistik vize ya da çalışma amacı dışındaki vizelerle veya iki ülke arasındaki
vize muafiyeti programı ve diğer vize kolaylıklarından yararlanarak Türkiye’ye
gelmiş olan ve ikamet tezkeresi olmayan Yabancıların çalışma izni için yurt
içinden başvuruları alınmaz.
Uzatma Başvuruları
Yabancıların çalışma izninin uzatılması talebi, Yönetmeliğin 5 inci maddesinde
açıklanan esaslara göre; başvuru formu ve Yönetmelik ekinde belirtilen
belgelere, önceki yabancı çalışma izin belgesinin aslının da eklenmesi
suretiyle, yabancı personel veya işvereni tarafından doğrudan Bakanlığa yapılır.
Süresi sona ermiş bir Yabancı çalışma izninin uzatılması için, sürenin
bitiminden itibaren en geç onbeş gün içinde uzatma başvurusunda bulunulması
gerekir. Bu süreden sonra yapılan uzatma başvuruları, ilk defa başvuru yapan
yabancılara uygulanan esaslara tabidir.
Yabancılar çalışma izninin bittiği tarihten geriye doğru en fazla iki aylık
sürede olmak kaydıyla, izin süresi sona ermeden de uzatma başvurusunda
bulunulabilir.
Yabancı çalışma izninin uzatılması halinde, uzatılan çalışma izninin başlangıç
tarihi, süresi biten Yabancı çalışma izninin sona erdiği tarihtir.
Yabancı çalışma izni uzatma başvurusunda bulunan yabancılar, çalışma izni uzatma
başvurusunun sonuçlanmasına kadar geçen zaman diliminde, alacağı görevin
mahiyeti değişmemek kaydıyla aynı işyeri ve meslekteki çalışmalarını
sürdürebilirler.
Bu yabancılar, işyerinde fiilen çalıştıkları sürece geçerli olmak üzere uzatma
başvurusunda bulunduklarına ilişkin Bakanlık tarafından verilen belgeyi
taşırlar. Bu belge veriliş tarihinden itibaren doksan gün sonra geçerliğini
yitirir. Bakanlık, belgeye konuyla ilgili bilgilendirici kaydı düşer.
Yabancının bu belgeyi taşıdığı süre içerisindeki çalışması, doğuracağı sonuçlar
bakımından kanuni çalışma olarak kabul edilir. Bu süre içerisinde yabancının,
ilgili mercilerin ve işverenin kanuni yükümlülükleri devam eder.
Kurumsal Danışmanlık Çalışma Bakanlığı
Yabancı personel çalışma izni, Yabancılar
çalışma izni ve ikamet tezkeresi işlemleri dosya hazırlama iş ve işlem takibi
hizmetleri
Saygılarımızla
KURUMSAL DANIŞMANLIK
Genel Koordinatör
Turgay Turan
Müşteri iletişim bilgi hattı
0 533 7667060
0 212 8815161
Yabancıların Çalışma İzinleri
YABANCILARIN ÇALIŞMA İZİNLERİ HAKKINDA KANUNUN UYGULAMA YÖNETMELİĞİ
Yönetmelik 29.08.2003 Tarih ve 25214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup, 24.04.2004 tarih ve 25442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmelik değişikliği de metne işlenmiştir.
BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı; 4817 sayılı Yabancıların Çalışma
İzinleri Hakkında Kanun kapsamında, Türkiye’de çalışacak yabancıların her türlü
çalışma izinlerinin verilmesi, sınırlandırılması, iptali, çalışma izninden muaf
tutulacak yabancılar ile bildirim yükümlülüklerinin nasıl yerine getirileceğine
ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Dayanak Madde 2- Bu Yönetmelik 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri
Hakkında Kanunun 22 nci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar Madde 3- Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
Kanun: 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunu,
Yönetmelik: Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama
Yönetmeliğini,
Kanuni Çalışma: Kanunlara uygun şekilde verilmiş çalışma izni, ikamet ve diğer
ilgili kanunlar ile mevzuat hükümlerince düzenlenen yükümlülüklerin yanı sıra,
sosyal güvenlik primleri ödenmiş veya muaf olarak çalışmayı,
Birlikte İkamet: Medeni Kanun hükümlerine göre aile birliği içinde aynı çatı
altında oturmayı,
İlgili Merciler: İlgili görülen Bakanlıklar, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu
kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını,
Akademik Yeterlilik: 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanununa istinaden, uzmanlık
gerektiren mesleki hizmetler kapsamında hizmet sunmayı isteyen yurt dışında
lisans eğitimi almış olan yabancının, mesleki unvanını ispat edebilmesi amacıyla
alınması gereken, mesleki yeterliliklerin tanınmasının ön koşulu olan belgeyi,
Mesleki Hizmetler: Akademik ve mesleki yeterlilik gerekleri yerine getirilerek
sunulabilen uzmanlık gerektiren hizmetleri, (Bu hizmetler, ulusal ve uluslar
arası yeterlilik istemleri ve lisans istem ve prosedürlerine tabidir.)
Mesleki Yeterlilik: Hizmet kalitesinin sağlanabilmesi açısından, hizmet
sunucusunun, akademik yeterliliğin gereğini yerine getirdikten sonra, mesleki
yeterlilik istem ve prosedürlerini tamamlamasını, (Hizmet sunucusunun kendi
ülkesindeki meslek kuruluşuna üye olması, mesleğini icra ettiğine dair belgenin,
üyesi olduğu meslek kuruluşu tarafından verilmesi ve çalışacağı alanda yeterli
deneyime sahip olması mesleki yeterliliğin ön koşullarıdır.)
Yeterlilik İstemleri: Mesleki hizmet sunucusunun bir sertifika veya lisans almak
üzere yerine getirmesi gereken eğitim, sınav, uygulamalı staj, deneyim, dil veya
benzer istemleri,
Yeterlilik Prosedürleri: Yeterlilik istemlerinin tamamlanmasına ilişkin idari
gereklilikler veya şekli süreçleri,
Lisans İstemleri: Yeterlilik istemlerinden farklı olarak, bir hizmet sunucusunun
bir hizmeti sunmak için alması gereken resmi iznin gereği olan bağımsız
istemleri,
Lisans Prosedürleri: Bir lisans başvurusu yapılabilmesine ilişkin başvuru ve
işlem süreci ile ilgili idari prosedürleri, (Bunlar, lisans başvurusu için işlem
süresi, belge sayısı veya bilgi miktarını kapsar.)
Kilit Personel: Türkiye’de kurulu bulunan ve tüzel kişiliğe sahip bir şirketin,
aşağıdaki şartlardan en az birini sağlayan personeli “Kilit Personel” sayılır;
1) Şirketin üst yönetiminde ya da yürütme pozisyonunda çalışmak,
2) Şirketin tamamını veya bir bölümünü yönetmek,
3) Şirketin denetçilerinin, idari veya teknik personelinin işlerini denetlemek
veya kontrol etmek,
4) Şirkete yeni personel almak ya da mevcut personelin işine son vermek veya bu
konularda teklif yapmak,
alanlarından en az bir tanesinde görev alan veya bu konularda yetki sahibi;
şirket ortağı, yönetim kurulu başkanı, yönetim kurulu üyesi, genel müdür, genel
müdür yardımcısı, şirket müdürü, şirket müdür yardımcısı ve benzeri mevkilerde
görev yapan kişiyi,
Uzman: Kuruluşun hizmetleri, araştırma cihazları, teknikleri ya da yönetimi için
temel sayılan, herkes tarafından bilinmeyen bilgiye sahip olan kişiyi, ( Böyle
bir bilginin olduğunun irdelenmesi için, sadece kuruluşa özgü olan veriler göz
önünde tutulmayacak, aynı zamanda bu kişinin özel teknik bilgi gerektiren bir
işle ilgili yüksek nitelik düzeyine sahip olup olmadığı da ilgili merciler
tarafından incelenecektir.) ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İzin ve İzin Uzatma Başvuruları
Başvuru Yapılacak Merciler
Madde 4- Başvurular, yurt dışında Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine, yurt
içinde doğrudan Bakanlığa yapılabilir.
Başvuru ve İznin Verilmesinde Şekil
Madde 5- Bu Kanun kapsamında yapılacak tüm başvuruların yazılı olarak
Yönetmelikte belirlenen mercie dilekçe ile yapılması, Yönetmelik eki form ve
belgelerin formun açıklama bölümünde belirtilen şekilde doldurulması ve yine
form ekinde belirlenen tüm belgelerin başvuru dilekçesine eklenmesi
gerekmektedir.
Bakanlık tarafından, bu Yönetmelikte istenilen belgeler dışında istenilecek
belgeler, ulusal mevzuat ve değişen sosyo - ekonomik konjonktüre göre
belirlenir.
Çalışma izinleri, Bakanlıkça yazılı olarak verilir. Çalışma izni verilen veya
izni uzatılan yabancı mesleki hizmet sunucusuna verilecek ikamet izninde, ilgili
meslek odasına geçici üyelik koşulu aranır.
Yurt Dışından Yapılacak Başvurular
Madde 6- Yabancılar, yurt dışından çalışma izni için başvurularını, uyruğunda
bulundukları veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti
temsilciliklerine yaparlar.
Temsilcilikler, çalışma izin talebine ilişkin olabilecek değerlendirmeleri ile
birlikte bu başvuruları doğrudan Bakanlığa iletirler.
Türkiye Cumhuriyeti temsilcilikleri ile Bakanlık, yurt dışından yapılacak
çalışma izni başvuruları ile ilgili işlemleri, elektronik posta yolu ile
yürütür. Başvuru sırasında istenilen belgeler ise, yabancının temsilciliğe
başvurduğu tarihten itibaren en geç üç iş günü içerisinde yabancının işverenince
Bakanlığa intikal ettirilir.
Bu durumda Kanunun 12 nci maddesindeki doksan günlük süre tüm belgelerin
Bakanlığa intikal ettiği tarih itibariyle başlar.
Yurt İçinden Yapılacak Başvurular
Madde 7- Yurt içinden, sadece en az altı ay süreli ikamet tezkeresi almış ve bu
süresi sona ermemiş olan yabancılar veya bunların işverenleri, başvurularını
doğrudan Bakanlığa yapabilirler.
Türkiye’de öğrenim amacıyla verilen ikamet izinleri hariç, herhangi bir sebebe
istinaden en az altı ay süreli ikamet izni almış olup da bu izin süresi
içerisinde çalışma izni verilmiş yabancılardan, Türkiye’nin dış temsilcilikleri
kanalı ile çalışma vizesi alması koşulu aranmaz. Ancak, insan ticaretine konu
olan veya olabilecek alanlarda çalışacak yabancılar için altı ay süreyle ikamet
etmiş olması konusu dikkate alınmayarak, her defasında dış temsilciliklerimizden
çalışma vizesi almaları koşulu aranır.
Turistik vize ya da çalışma amacı dışındaki vizelerle veya iki ülke arasındaki
vize muafiyeti programı ve diğer vize kolaylıklarından yararlanarak Türkiye’ye
gelmiş olan ve ikamet tezkeresi olmayan yabancıların, çalışma izni için yurt
içinden başvuruları alınmaz.
Uzatma Başvuruları
Madde 8- Çalışma izninin uzatılması talebi, Yönetmeliğin 5 inci maddesinde
açıklanan esaslara göre; başvuru formu ve Yönetmelik ekinde belirtilen
belgelere, önceki çalışma izin belgesinin aslının da eklenmesi suretiyle,
yabancı veya işvereni tarafından doğrudan Bakanlığa yapılır.
Süresi sona ermiş bir çalışma izninin uzatılması için, sürenin bitiminden
itibaren en geç onbeş gün içinde uzatma başvurusunda bulunulması gerekir. Bu
süreden sonra yapılan uzatma başvuruları, ilk defa başvuru yapan yabancılara
uygulanan esaslara tabidir.
Çalışma izninin bittiği tarihten geriye doğru en fazla iki aylık sürede olmak
kaydıyla, izin süresi sona ermeden de uzatma başvurusunda bulunulabilir.
Çalışma izninin uzatılması halinde, uzatılan çalışma izninin başlangıç tarihi,
süresi biten çalışma izninin sona erdiği tarihtir.
Çalışma izni uzatma başvurusunda bulunan yabancılar, çalışma izni uzatma
başvurusunun sonuçlanmasına kadar geçen zaman diliminde, alacağı görevin
mahiyeti değişmemek kaydıyla aynı işyeri ve meslekteki çalışmalarını
sürdürebilirler.
Bu yabancılar, işyerinde fiilen çalıştıkları sürece geçerli olmak üzere uzatma
başvurusunda bulunduklarına ilişkin Bakanlık tarafından verilen belgeyi
taşırlar. Bu belge veriliş tarihinden itibaren doksan gün sonra geçerliğini
yitirir. Bakanlık, belgeye konuyla ilgili bilgilendirici kaydı düşer.
Yabancının bu belgeyi taşıdığı süre içerisindeki çalışması, doğuracağı sonuçlar
bakımından kanuni çalışma olarak kabul edilir. Bu süre içerisinde yabancının,
ilgili mercilerin ve işverenin kanuni yükümlülükleri devam eder.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İzin ve İzin Uzatma Başvurularının Değerlendirilmesi
Bakanlığın Eksik Evrak Tespiti
Madde 9- Başvurunun eksik evrak ile yapıldığının Bakanlıkça tespiti halinde,
eksik evrakların tamamlanması istemiyle başvuru sahibine bilgi verilir. Bu
durumda Kanunun 12nci maddesindeki doksan günlük süre eksik evrakların Bakanlığa
intikal ettiği tarih itibariyle başlar.
İlgili Mercilerden Görüş Alınması
Madde 10- Bakanlık, başvuruyu ilgili mercilere iletir ve görüşlerini alır.
İlgili merciler görüşlerini, Bakanlık kayıt çıkış tarihinden itibaren en geç
otuz gün içinde Bakanlığa bildirirler. İlgili merciler, zorunluluk halinde,
makul ek süre talebinde bulunabilirler.
Bakanlık ve ilgili merciler, bildirimlerin nasıl yapılacağına ilişkin,
elektronik posta dahil iletişimi kolaylaştıracak araç, gereç ve yöntemler
konusunda aralarında işbirliği yaparlar.
Süresi ve verilen ek süre içinde bildirilmeyen görüşler, Bakanlıkça olumlu kabul
edilir.
Çalışma izin uzatma başvuruları için Bakanlıkça, ilgili mercilerin görüşleri
istenmez. Ancak bu durum, mesleki hizmetler kapsamında olmak üzere, sadece
yabancının alacağı görev mahiyetinin değişmemesi koşuluyla geçerlidir.
İlgili Mercilerin Eksik Evrak Tespiti
Madde 11- İlgili mercilerin eksik evrakların tamamlanması istemleri üzerine,
Bakanlıkça eksik evrakların tamamlattırılmasından sonra, ilgili mercilerden
görüş alınmasına ilişkin prosedür tekrarlanır. Bu durumda Kanunun 12 nci
maddesindeki doksan günlük süre eksik evrakların Bakanlığa intikal ettiği tarih
itibariyle başlar.
İlgili Mercilerce Evrakların İncelenmesi
Madde 12- Kanunun 13, 26, 27, 28, 29, 30, 31 ve 32 nci maddeleri uyarınca
Bakanlığın görüş istediği ilgili merciler, çalışma izni başvurusu ile ilgili
değerlendirmelerini yaparken, başvuru eki bilgi ve evrakların kendi görev ve
yetkileri kapsamında gerekli incelemelerini de yaparlar.
İlgili merciler bilgi ve evrakların muteberliğini incelerken, Yönetmeliğin 22
nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan çalışma izninin iptaline ilişkin
gerekçeleri de dikkate alırlar.
İzinlerin Verilmesi veya Uzatılmasında Değerlendirme
Madde 13- Bakanlık ilgili mercilerin görüşlerini de dikkate almak suretiyle
çalışma izni başvurusunu değerlendirir. Ancak Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin
beşinci fıkrası hükmü saklıdır.
Bakanlık, Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi
öngörülmedikçe, çalışma izni ve izin uzatma başvurularının değerlendirilmesinde;
yabancının ikamet ve çalışma izninin süresi ile hizmet akdinin ve işin süresine
göre belirli bir işyeri ya da işletmede ve belirli bir meslekte, yalnız bu işe
münhasır kalmak kaydıyla iş piyasasındaki durum, çalışma hayatındaki gelişmeler,
istihdama ilişkin sektörel, coğrafi ve ekonomik konjonktür değişikliklerini
dikkate alır.
Bu değerlendirme kriterleri çerçevesinde, Kanunun 12 nci maddesine göre
Bakanlığın yapacağı değerlendirmelerde dikkate alınmak üzere; Türkiye’nin taraf
olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerin hükümleri de dikkate alınmak
suretiyle; Türkiye İş Kurumu tarafından periyodik olarak dört haftalık
sürelerde, il bazında “yabancıların istihdamının uygun görülmediği iş ve
meslekler” Bakanlığa rapor olarak bildirilir. Periyodik dönemler dışında
olabilecek değerlendirmelerini de, dört haftalık raporları beklemeden ayrıca
bildirirler.
Bakanlık, ülke içinden istihdam yerine yabancı istihdamı için yapacağı
değerlendirmede, başvuru sırasında istenecek belgelerin yanı sıra, yabancının
istihdamını haklı kılacak, işin özel niteliği ile yabancı personelin bonservis,
referans mektubu, görevlendirme yazısı ya da kabul yazısı gibi yetkili
makamlarca onaylı bilgi ve belgeleri de dikkate alarak karar verir.
Bakanlık üçüncü ve dördüncü fıkrada belirtilen değerlendirmesine esas olmak
üzere anılan kuruma başvuru ile ek bilgi ve evrakları ileterek de görüşlerini
alabilir.
Kanuni Çalışmaya Dahil Edilecek Süreler
Madde 14- Yıllık izinler, iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık,
geçici iş göremezlik ödenekleri ile işsizlik sigortası ödeneği alınan süreler,
kanuni çalışma süresine dahil edilir.
Çalışma Süreleri ve İkamet İzninde Kesinti
Madde 15- Çalışma izinleri bakımından Kesintisiz İkamet kavramından; ilgili
kanunlara uygun şekilde verilmiş ikamet izniyle Kanunun 9 uncu maddesinde
sayılan sürelerin de dahil olduğu ikamet ve çalışma süreleri anlaşılır.
İşvereni tarafından geçici süre ile ve izinle iş amaçlı yurt dışına gönderilen
ve primleri Türk sosyal güvenlik kurumuna ödenen yabancı çalışanın ülke dışında
geçen çalışma süreleri ikamet ve çalışma sürelerine dahil edilir.
Ancak Türkiye’de bulunmasına rağmen ikamet tezkeresini altı aydan fazla süreyle
temdit ettirmeyen yabancının ikameti, çalışma izinleri açısından kesinti
sayılır.
DÖRDÜN CÜBÖLÜM
İzin ve Uzatma Kararları ile Kararların İlgili Mercilere Bildirimi
Karar
Madde 16- Bakanlık; değerlendirme sonucunda, ilgili mercilerin görüşlerini de
dikkate alarak karar verir. Yönetmeliğin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrası
hükmü saklıdır.
Düzeltme Kararı
Madde 17- Bu Kanuna göre alınan kararlarda maddi bir hata bulunduğu sonradan
anlaşılırsa, Bakanlık re’sen düzeltme veya değiştirme kararı alır. Gerekçeli
karar taraflara bildirilir.
Bakanlık Kararının İlgili Mercilere Bildirimi
Madde 18- Bakanlık çalışma izni kararını, yurt dışından yapılan başvurularda;
başvuruyu yapan yabancıya bildirmek üzere Türkiye Cumhuriyeti temsilciliğine,
yurt içinden yapılan başvurularda; çalışma izni ve uzatma kararını başvuruyu
yapan yabancıya veya başvuruyu yapan işverenine bildirir.
Bakanlıkça, çalışma izni ve uzatma ile ilgili olumlu kararlar ilgili mercilere
de bildirilir.
İzin ve Uzatmaya İlişkin Üst Sınır
Madde 19- Çalışma izninin süresi, Kanunda ve Yönetmelikte yer alan çalışma
izinlerinin verilmesi ve uzatılmasına ilişkin süreler de dikkate alınarak,
hizmet akdinin veya işin süresinden daha uzun olamaz.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İzinlerin Sınırlandırılması, Reddi, İptali, İadesi, Geçerliliğini Kaybetmesi
İzinlerin Sınırlandırılması ve Sınırlandırmaya İlişkin İstisnai Durumlar
Madde 20- Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı sözleşmelerle sağlanan
haklar saklı kalmak kaydıyla ve karşılıklılık ilkesi çerçevesinde çalışma
izinleri, iş piyasasındaki durum ve çalışma hayatındaki gelişmeler, istihdama
ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür koşullarının gerekli kıldığı hallerde,
belirli bir süre için, tarım, sanayi veya hizmet sektörleri, belirli bir meslek,
işkolu veya mülki ve coğrafi alan itibariyle sınırlandırılabilir.
Ancak Kanunun 6 ncı maddesinde öngörülen hüküm uyarınca süresiz çalışma izninin
verilmesinde bu sınırlandırma yapılmaz.
Bakanlık, sınırlandırmayı gelişmelere ve taleplere bağlı olarak re’sen
yapabilir.
İzin İsteminin Reddi
Madde 21- Kanunun 14 üncü maddesinde öngörülen hükümler ile diğer kanunlarda yer
alan yabancıların çalışamayacağı iş ve mesleklere dair hükümler çerçevesinde ve
ilgili ulusal ve uluslararası mevzuata aykırı davranıldığının tespiti halinde,
ayrıca Yönetmeliğin 22 nci maddesinin birinci fıkrasında yer alan gerekçelerin
varlığı halinde, çalışma izni veya çalışma izninin uzatılması istemi reddedilir.
Mesleki hizmetler kapsamında çalışacaklar için, yabancıların ulusal ve
uluslararası mesleki örgütlerden, meslekten men cezası almadıklarını, üye
olduklarını, mesleklerini icra ettiklerini ve mesleki yeterliliklerini gösterir
son altı ay içerisinde almış oldukları belgeleri, başvuruları sırasında, başvuru
formlarına eklemeleri gerekmektedir. Meslekten men cezası almış olan ve akademik
yeterliliği olmayan yabancıların başvuruda bulunmaları mümkün değildir.
Bakanlık, çalışma izni veya çalışma izninin uzatılması talebini; Yönetmeliğin 13
üncü maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen rapor içeriğinde; çalışma izni
talebinde bulunulan işyerindeki aynı iş için aynı nitelikte yurt içinden bir
talep olduğunun bildirilmesi halinde, Yönetmeliğin 13 üncü maddesinin dördüncü
fıkrasına göre değerlendirmesini yapar. Yabancının niteliklerinin daha uygun
olmaması durumunda Kanunun 14 üncü maddesinin (b) fıkrası gereğince izin
istemini reddeder.
Yönetmeliğin 7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen başvuru yasağına
rağmen yapılan başvurular, Kanunun 12 nci ve 14/c maddeleri uyarınca reddedilir.
İznin İptali
Madde 22- Yabancının Kanunun 11 ve 13 üncü maddesinde sayılan sınırlamalara,
Türkiye’deki ulusal mevzuata, ilgili mercilerin mevzuat ve düzenlemelerine
aykırı olarak çalışması ya da Kanunun 14 üncü maddesinde öngörülen hallerden
birinin varlığı ile yabancının ya da işvereninin, çalışma izni talep
sohbet dilekçesinde eksik, sahte veya yanlış bilgi ve belge verdiğinin sonradan tespit
edilmesi halinde Bakanlık verdiği çalışma iznini iptal ederek durumu ilgili
mercilere ve başvuru sahibine bildirir.
Ayrıca, ilgili merciin gerekçeli talebi halinde, Bakanlık iptale ilişkin
değerlendirmeyi yapar.
İptal Edilen İzin Belgesinin İadesi
Madde 23- Bakanlık, çalışma izni verilen yabancı personelin çalışmaya
başlamaması veya ayrı bir firmada çalışmak üzere başvuruda bulunması halinde,
nedenlerine ilişkin değerlendirme sonucunda, daha önce verdiği izin belgesinin
iade edilmesini talep edebilir.
İptal edilmiş çalışma izinlerinin asıllarının kullanıcı tarafından, bildirim
yapıldığı tarihten itibaren bir hafta içinde Bakanlığa iade edilmesi zorunludur.
İznin Geçerliliğini Kaybetmesi
Madde 24- Çalışma izinleri, Kanunun 16 ncı maddesinde düzenlenen hükümler
uyarınca geçerliliğini kaybeder.
İKİNCİ KISIM
Çalışma izin Türleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Süreli Çalışma İzinlerinin Verilmesi ve Uzatılması
Süreli Çalışma İzni
Madde 25- Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerde aksi
öngörülmedikçe süreli çalışma izni; belirli bir işyeri veya işletmede ve belirli
bir meslekte çalışmak ve en çok bir yıl geçerli olmak üzere verilir.
Süreli Çalışma İzninin Coğrafi Alanı
Madde 26- Bakanlık, süreli çalışma izninin geçerlilik alanını şehir, idari sınır
veya coğrafi bölge gibi girdileri baz alarak genişletebilir veya daraltabilir.
Bu durumun uygulanması halinde, Bakanlık bu kararını çalışma izni bildiriminde
bulunduğu ilgili mercilere bildirir.
Süreli Çalışma İzninin Uzatılması
Madde 27- Süreli çalışma izninin uzatılmasında; Kanunun 5 inci maddesinde
öngörülen uzatılmaya ilişkin süreler esas alınır.
Bir yıllık kanuni çalışma süresinden sonra; aynı işyeri veya işletme ve aynı
meslekte çalışmak üzere çalışma izninin süresi en fazla iki yıl daha
uzatılabilir.
Üç yıllık kanuni çalışma süresinin sonunda, aynı meslekte ve dilediği işverenin
yanında çalışmak üzere çalışma izninin süresi en fazla üç yıl daha uzatılabilir.
Yabancının Eş ve Bakmakla Yükümlü Olduğu Çocuklarının Süreli Çalışma İzni
Başvuruları
Madde 28- Türkiye’ye çalışmak üzere gelen bir yabancının eş ve bakmakla yükümlü
olduğu çocuklarına da; yabancının kendisi ile birlikte en az beş yıl kanuni ve
kesintisiz ikamet etmiş olmaları koşulu ile Kanun ve Yönetmelik hükümlerine göre
süreli çalışma izni verilebilir.
Kanuni ve Kesintisiz İkameti Gösterir Belgenin İbrazı
Madde 29- Kanunun 5 inci maddesi ile Yönetmeliğin 28 inci maddesinde öngörülen
en az beş yıllık kanuni ve kesintisiz ikamet koşulunun yerine getirildiği
emniyet makamlarından alınacak belge ile kanıtlanır. Bu belge diğer belgelerle
birlikte Bakanlığa süreli çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Beş yıl
kanuni ve kesintisiz olarak ikamet koşulunun değerlendirilmesi, Kanunun 9 uncu
maddesinde belirtilen hususlara tabidir.
Eş ve Çocukların Kanuni ve Kesintisiz İkamet Sürelerinin Hesaplanması
Madde 30- Yabancının eş ve çocuklarının Yönetmeliğin 28 inci maddesine göre en
az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirilip
getirilmediği değerlendirilirken, öğrenimde geçen süreleri ikametten sayılır.
Ancak, çalışabilmeleri için 2922 sayılı Türkiye’de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu
Öğrencilere İlişkin Kanun uyarınca çıkarılmış olan Türkiye’de Öğrenim Gören
Yabancı Uyruklu Öğrencilere İlişkin Yönetmelik uyarınca öğrenci olmamaları
koşulu aranır.
İKİNCİ BÖLÜM
Süresiz Çalışma İzinlerinin Verilmesi ve Uzatılması ile Uzatmanın İkametle
İlişkisi
Süresiz Çalışma İzni
Madde 31- Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı sözleşmelerde aksi
öngörülmedikçe, Türkiye’de en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet eden veya
toplam altı yıllık kanuni çalışması olan yabancılara, iş piyasasındaki durum ve
çalışma hayatındaki gelişmeler dikkate alınmaksızın ve ilgili mercilerin uygun
görmesi durumunda; belirli bir işletme, meslek, mülki veya coğrafi alanla
sınırlandırılmaksızın süresiz çalışma izni verilebilir.
Kanuni ve Kesintisiz İkameti Gösterir Belgenin İbrazı
Madde 32- Kanunun 6 ncı maddesinde öngörülen, yabancının en az sekiz yıl kanuni
ve kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirildiği emniyet
makamlarından alınacak belge ile kanıtlanır. Bu belge diğer belgelerle birlikte
Bakanlığa süresiz çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Sekiz yıl kanuni ve
kesintisiz ikamet koşulunun değerlendirilmesi Kanunun 9 uncu maddesinde
belirtilen hususlara tabidir.
Yabancının, Eşinin ve Çocukların Kanuni ve Kesintisiz İkamet Sürelerinin
Hesaplanması
Madde 33- Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması
koşulunun yerine getirilip getirilmediği değerlendirilirken; öğrenimde geçen
süreler dikkate alınmaz. Ancak, Kanunun 5 inci maddesinin 4 üncü fıkrası
uyarınca, yabancının beraberinde Türkiye’ye gelerek, yabancı ile birlikte ikamet
eden, aynı zamanda öğrenim gören eş ve çocuklarının, öğrenim süreleri ikametten
sayılır.
Ancak, çalışabilmeleri için 2922 sayılı Kanun uyarınca çıkarılan Türkiye’de
Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu Öğrencilere İlişkin Yönetmelik uyarınca öğrenci
olmamaları koşulu aranır.
Kanuni Çalışma Süresinin Hesaplanması ve Bu Durumu Gösterir Belgenin İbrazı
Madde 34- Kanunun 6 ncı maddesinde öngörülen yabancının toplam altı yıllık
kanuni çalışmasının bulunması koşulunun yerine getirildiği hususu ilgili
mercilerden alınacak belge ile kanıtlanır ve bu belge diğer belgelerle birlikte
Bakanlığa süresiz çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Toplam altı yıllık
kanuni çalışma koşulu değerlendirilirken Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen
hususlar dikkate alınır.
Süresiz Çalışma İznine Bağlı Olarak Verilecek İkamet İzni
Madde 35- Süresiz çalışma izni verilen yabancıların ikamet izin süreleri,
yabancıların Türkiye’de ikamet ve seyahatlerine ilişkin mevzuata göre İçişleri
Bakanlığınca belirlenir.
Süresiz çalışma izni, kapsamında bir değişiklik olmadığı sürece, ikamet izin
sürelerine bağlı olarak kullanılır.
Emniyet makamlarınca, süresiz çalışma iznine istinaden verilen ikamet izin
sürelerinin uzatılmaması halinde, Bakanlığa bilgi verilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bağımsız Çalışma İzinlerinin Verilmesi ve Uzatılması ile Uzatmanın İkametle
İlişkisi
Bağımsız Çalışma İzni
Madde 36- Bağımsız çalışma izni; yabancıların, Türkiye’de en az beş yıl kanuni
ve kesintisiz olarak ikamet etmiş olmaları, çalışmalarının, ekonomik kalkınma
açısından katma değer yaratması ve istihdam üzerinde olumlu etki yapacak olması
koşuluyla verilebilir.
İstihdam üzerindeki etkinin belirlenmesinde ilgili mercilerin görüşleri de
dikkate alınır.
Mesleki hizmetler kapsamında kalan yabancılar, ilgili mevzuat çerçevesinde,
ilgili mercilerden aldıkları, mesleklerini icra ettiklerine dair bir belgeyi
diğer belgelerin yanı sıra Bakanlığa ibraz ederler.
Kanuni ve Kesintisiz İkameti Gösterir Belgenin İbrazı
Madde 37- Kanunun 7 nci maddesinde öngörülen, yabancının en az beş yıl kanuni ve
kesintisiz ikamet etmiş olması koşulunun yerine getirildiği emniyet
makamlarından alınacak belge ile kanıtlanır. Bu belge diğer belgelerle birlikte
Bakanlığa bağımsız çalışma izni başvurusu sırasında iletilir. Beş yıl kanuni ve
kesintisiz olarak ikamet etme koşulunun değerlendirilmesi Kanunun 9 uncu
maddesinde belirtilen hususlara tabidir.
Yabancının, Eşinin ve Çocukların Kanuni ve Kesintisiz İkamet Sürelerinin
Hesaplanması
Madde 38- Yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması
koşulunun yerine getirilip getirilmediği değerlendirilirken, öğrenimde geçen
süreler dikkate alınmaz. Diğer taraftan, Kanunun 5 inci maddesinin dördüncü
fıkrası uyarınca, yabancının beraberinde Türkiye’ye gelerek, yabancı ile
birlikte ikamet eden, aynı zamanda öğrenim gören eş ve çocuklarının, öğrenim
süreleri ikametten sayılır. Ancak, çalışabilmeleri için 2922 sayılı Kanun
uyarınca çıkarılan Türkiye’de Öğrenim Gören Yabancı Uyruklu Öğrencilere İlişkin
Yönetmelik uyarınca öğrenci olmamaları koşulu aranır.
Bağımsız Çalışma İznine Bağlı Olarak Verilecek İkamet İzni
Madde 39- Bağımsız çalışma izni verilen yabancıların ikamet izin süreleri,
yabancıların Türkiye’de ikamet ve seyahatlerine ilişkin mevzuata göre İçişleri
Bakanlığınca belirlenir.
Bağımsız çalışma izni, işin mahiyeti değişmediği sürece, yabancı tarafından
ikamet izin sürelerine bağlı olarak kullanılır.
Emniyet makamlarınca, bağımsız çalışma iznine istinaden verilen ikamet izin
sürelerinin uzatılmaması halinde, Bakanlığa bilgi verilir.
Bağımsız Çalışma İznine Esas Belgelerin Yanı Sıra, İstenilebilecek Diğer
Belgeler
Madde 40- Bağımsız çalışma izninin değerlendirilmesinde dikkate alınmak üzere;
yabancının faaliyetinin, ulusal ekonomiye sağlayacağı katkı ve yabancının icra
edeceği faaliyet için yeterli miktarda gelire sahip olduğunu kanıtlayan
belgeler, diğer belgelerle birlikte Bakanlığa iletilmesi istenebilir.
Bağımsız Çalışma İzni Müracaat Belgesi
Madde 41- Bağımsız çalışma izni verilmesi uygun bulunan yabancıya, bağımsız
çalışabileceğine ilişkin “Bağımsız Çalışma İzni Müracaat Belgesi” verilir.
Bağımsız Çalışma İzni Müracaat Belgesinin Geçerliliği
Madde 42- Bağımsız çalışma izni müracaat belgesi, verildiği tarihten itibaren üç
ay süreyle geçerlidir. Yabancıya, işyerini kurmasının ardından, ticaret sicil
kaydını Bakanlığa ibraz etmesi halinde bağımsız çalışma izni verilebilir.
Yabancıya bağımsız çalışma izni verilmemesi halinde, ticaret sicil kayıtlarını
tutan makama ve yabancının Türkiye’deki durumunun ikamet izni açısından
değerlendirilebilmesi ve gerektiğinde yabancının izinsiz ikametinin önlenmesi
amacıyla Bakanlıkça emniyet makamlarına bilgi verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
İstisnaiHaller
Madde 43- Türkiye’nin taraf olduğu ikili veya çok taraflı sözleşmelerde aksi
öngörülmedikçe; ulusal mevzuata aykırı davranmamak ve mesleki hizmetlere ilişkin
mevzuata uymak kaydıyla, ilgili mercilerin görüşleri de dikkate alınmak
suretiyle, statüleri bu bölümün müteakip maddelerinde belirtilen yabancılara,
çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.
İstisnai çalışma izinlerinin uzatılması ve iptali, Yönetmeliğin genel
hükümlerindeki prosedüre tabidir. Ayrıca, istisnai çalışma izinleri, ilgili
mesleki mevzuatın gereklerinin yerine getirilmediğinin tespit edilmesi halinde
de iptal edilir. İstisnai çalışma izinlerinin verilmesi, iptali ve uzatılmasına
ilişkin kararlar, ilgili mercilere iletilir.
Türk Vatandaşı ile Evli Olanlar
Madde 44- Bir Türk vatandaşı ile evli olan ve eşiyle Türkiye’de evlilik birliği
içinde yaşayan yabancılardan; ikamete ilişkin süre koşulu aranmaksızın
Türkiye’de kanuni olarak bulunanlar, doğrudan Bakanlığa istisnai çalışma izni
başvurusunda bulunabilirler.
Evli kalma süresi üç yılı doldurmadan evliliğin sona ermesi veya evliliğin aile
birliği kurmak amacıyla yapılmadığının belirlenmesi durumunda, çalışma izin
belgesi geçerliğini kaybeder. Bu belge ile çalışmaya devam edilmesi, kaçak
çalışma ve çalıştırma kapsamında değerlendirilir. Bakanlık, bu kapsamda verdiği
çalışma izin belgelerine bu konuyla ilgili bilgilendirici kayıtları düşer.
Yerleşmiş Sayılan Yabancılar
Madde 45- Bir Türk vatandaşı ile olan evlilik birliği en az üç yıl sürdükten
sonra sona ermiş olmakla birlikte, Türkiye’de yerleşmiş olan yabancıların
çalışma izinleri, Türkiye’de kanuni olarak bulunmaları kaydıyla istisnai olarak
verilebilir.
Yerleşmiş yabancı kavramından, İçişleri Bakanlığı’nın ikamet izinleri açısından
bu kapsamda mütalaa ettiği kişiler anlaşılır. Bu yabancıların, emniyet
makamlarından aldıkları durumlarını kanıtlayan belgeyi diğer belgelerle birlikte
başvuruları sırasında Bakanlığa iletmeleri gerekir.
Yerleşmiş Sayılan Yabancıların Çocukları
Madde 46- Bir Türk vatandaşı ile olan evlilik birliği en az üç yıl sürdükten
sonra sona ermiş olmakla birlikte, Türkiye’de yerleşmiş olan yabancıların Türk
vatandaşı eşinden olan çocuklarının çalışma izinleri de, Türkiye’de kanuni
olarak bulunmaları kaydıyla istisnai olarak verilebilir.
Türk Vatandaşlığını Kaybedenler
Madde 47- 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 19, 27 ve 28 inci maddeleri
kapsamında bulunan Yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde,
Bakanlığa başvuru sırasında durumlarını belgelemek koşuluyla çalışma izinleri
istisnai olarak verilebilir.
Rüşt Yaşını Doldurmadan Türkiye’ye Gelerek Eğitimini Türkiye’de Tamamlayanlar
Madde 48- Türkiye’de doğan veya kendi millî kanununa, vatansız ise Türk
mevzuatına göre rüşt yaşını doldurmadan Türkiye’ye gelen ve Türkiye’de meslek
okulu, yüksek okul veya üniversiteden mezun olan Yabancıların çalışma izni
talebinde bulunmaları halinde, Bakanlığa başvuru sırasında durumlarını
belgelemek koşuluyla çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.
2510 Sayılı İskan Kanunu Kapsamında Olanlar
Madde 49- 2510 sayılı İskan Kanununa göre muhacir, mülteci veya göçebe olarak
kabul edilen Yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, Bakanlığa
başvuru sırasında durumlarını belgelemek koşuluyla çalışma izinleri istisnai
olarak verilebilir.
Avrupa Birliği Üyesi Ülke Vatandaşları ile Bunların Eş ve Çocukları
Madde 50- Avrupa Birliği üyesi ülke vatandaşları ile
ıslak mendil bunların Avrupa Birliği
üyesi ülkelerin vatandaşı olmayan eş ve çocuklarının çalışma izni talebinde
bulunmaları halinde, çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.
Avrupa Ekonomik Topluluğu-Türkiye Ortaklık Konseyinin 1/80 sayılı Kararının, bu
yabancıların iş piyasasına girmeleri ile ilgili daha lehte olan 6 ncı ve 7 nci
maddelerinin hükümleri, söz konusu Kararın 11 inci maddesiyle bağlantılı olarak
saklıdır.
Büyükelçilik, Konsolosluk ve Uluslararası Kuruluşların Türkiye’deki
Temsilciliklerinde Görevlendirilenler ile Eş ve Çocukları
Madde 51- Yabancı devletlerin Türkiye’deki büyükelçilikleri ile
konsolosluklarında ve uluslararası kuruluşların temsilciliklerinde görevli
diplomat, idarî ve teknik personelin hizmetinde çalışanlar ile karşılıklılık
ilkesi çerçevesinde olmak ve görev süresiyle sınırlı kalmak üzere Türkiye’de
bulunan büyükelçilikler, konsolosluklar ve uluslararası kuruluşların
temsilciliklerinde görevlendirilen diplomatların ve idari ve teknik personelin
eş ve çocuklarının çalışma izinleri; Dışişleri Bakanlığı kanalı ile Bakanlığa
intikal eden başvuruları üzerine, anılan Bakanlığın görüşleri doğrultusunda
istisnai olarak verilebilir.
Bilimsel, Kültürel ve Sportif Amaçlarla Kısa Süreli Gelenler
Madde 52- Bilimsel ve kültürel faaliyetler amacıyla bir ayı aşan ve sportif
faaliyetler amacıyla dört ayı aşan süre ile geçici olarak Türkiye’ye gelecek
Yabancıların çalışma izni talebinde bulunmaları halinde, Türkiye’de
bulunacakları süre için, çalışma izinleri istisnai olarak verilebilir.
Kilit Personel Niteliğindeki Yabancılar
Madde 53- Kanunla yetki verilen bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca
sözleşme veya ihale usulleriyle; mal ve hizmet alımı, bir işin yaptırılması veya
bir tesisin işletilmesi işlerinde ayrıca, yapım ve her türlü inşaat işinde
çalıştırılacak kilit personel niteliğindeki Yabancıların çalışma izni talebinde
bulunmaları halinde, sözleşme veya ihalede belirtilen süre için çalışma izinleri
istisnai olarak verilebilir.
Türkiye’de Bulunan Büyükelçilik veya Konsolosluklar Bünyesinde Faaliyet Gösteren
Okullardaki Yabancı Öğretmenler, Kültür Kurumlarında Görevlendirilenler ile Din
Kurumlarında Görev Alacak Yabancıların Çalışma İzinleri
Madde 54- Türkiye’de bulunan büyükelçilik veya konsolosluklar bünyesinde
faaliyet gösteren okullardaki yabancı öğretmenlere, Türkiye’de yabancı ülkelerin
kültür kurumlarındaki görevlilerine, din kurumlarında görevlendirilecek din
görevlilerine, çalışmak üzere ikamet izinleri İçişleri Bakanlığınca verilir.
Bu konulardaki izin başvuruları Dışişleri Bakanlığı kanalı ile yapılır.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Çalışma İzni Muafiyetleri, Bildirim Yükümlülüğü, Denetleme Yetkisi ve Harç Alımı
BİRİNCİ BÖLÜM
Çalışma İzni Muafiyetleri
Muafiyetler
Madde 55- (Değişik:24.04.2004 tarih ve 25442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Yönetmelik Değişikliğinin 1. Maddesi ile) Özel kanunlarda belirlenen hükümler
saklı kalmak ve yabancı ile işverenin diğer kanunlardan doğan yükümlülüklerini
yerine getirmeleri kaydıyla;
a. Türkiye’nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerle çalışma
izninden muaf tutulanların,
b. Daimi ikametgahları yurt dışında olup bilimsel, kültürel ve sanatsal
faaliyetler amacıyla bir aydan az süre için geçici olarak Türkiye’ye gelen
yabancıların,
c. Türkiye’ye ithal edilen makine ve teçhizatın montajı, bakım ve onarımı,
kullanımına ilişkin eğitiminin verilmesi veya teçhizatı teslim almak veya
Türkiye’de arızalanan araçların tamiri amacıyla; Türkiye’ye giriş tarihinden
itibaren üç ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak
koşuluyla gelenlerin,
d. Türkiye’den ihraç edilen ya da Türkiye’ye ithal edilen mal ve hizmetlerin
kullanılmasına ilişkin eğitim amacıyla Türkiye’ye giriş tarihinden itibaren üç
ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlamak koşuluyla
Türkiye’de bulunanların,
e. Türkiye’de fuar ve sirklerde gösteri ve benzeri görevli olarak Türkiye’ye
giriş tarihinden itibaren altı ayı geçmemek ve bu durumu ibraz edeceği belgeler
ile kanıtlamak koşuluyla bulunanların,
f. Eğitim süresiyle sınırlı olmak üzere durumunu ibraz edeceği belgeler ile
kanıtlayarak üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarına bilgi ve görgülerini
artırmak üzere gelen yabancıların,
g. Sosyo-kültürel ve teknolojik alanlar ile eğitim konularında üç ayı aşmayan
bir sürede Türkiye’ye önemli hizmet ve katkı sağlayabilecekleri ilgili
mercilerce bildirilenlerin,
h. Karşılıklılık esasına göre, öğrenci değişim programları çerçevesinde staj
süreleri ile sınırlı kalmak kaydıyla özel veya kamu kurum ve kuruluşlarında staj
yapacak yabancı öğrencilerin,
i. Türkiye’nin taraf olduğu ikili yada çok taraflı sözleşmeler gereğince veya
konsorsiyumlar tarafından yürütülecek ulusal, uluslararası projelerde veya
uluslararası kuruluşlarda çalışacak yabancıların, (Bu bent Danıştay 10.
Dairesinin 06.03.2007 tarih ve 2007/892 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.)
j. Bir yıl içerisinde görev süresi altı ayı geçmemek kaydıyla Türkiye’ye gelen
tur operatörü temsilcisi yabancıların,
k. Türkiye Futbol Federasyonunca veya Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce
talepleri uygun bulunan yabancı futbolcular ile diğer sporcu ve antrenörlerin
sözleşmeleri süresince,
çalışma izni almalarına gerek bulunmamaktadır.
Ancak mesleki hizmetler kapsamına giren muafiyet hükümlerine tabi yabancı mimar,
mühendis ve şehir plancıları hizmet sürelerinin bir ayı aşması durumunda;
Bakanlıktan çalışma izni almak, ilgili meslek odasına geçici üye olmak ve ulusal
kurum ve kuruluşların uygulamalarına uymak zorundadır.
Muafiyet süreleri uzatılamaz. Ayrıca, yabancı, muafiyet hükümlerinden aynı yıl
içinde sadece bir kez yararlanır.
Bu maddede sayılan yabancılar, geliş amaçlarını, ne kadar süre ile ve nerede
kalacaklarına ilişkin bilgileri, bulundukları yerin emniyet makamlarına
bildirirler. Bu bildirimlerde şahsi başvuru zorunluluğu yoktur.
Ancak mesleki hizmetler kapsamında olup, muafiyet hükümlerine tabi yabancı
mimar, mühendis ve şehir plancılarının, hizmet sürelerinin bir ayı aşması, (ı)
bendi kapsamındakilerin ise bir yılı aşması durumunda akademik ve mesleki
yeterliliğini tamamlayarak Bakanlıktan çalışma izni alması, ilgili meslek
kuruluşuna geçici üye olması ve ulusal kurum ve kuruluşların uygulamalarına
uyması zorunludur. (Bu fıkrada yer alan altı çizili ibare Danıştay 10.
Dairesinin 06.03.2007 tarih ve 2007/892 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.)
Muafiyet süreleri uzatılamaz. Ayrıca, (b), (c), (d), (e), (g) ve (j) bentleri
kapsamındaki yabancılar, muafiyet başlangıç tarihinden itibaren oniki ay içinde
muafiyet hükümlerinden sadece bir kez yararlanır.
Bu maddede sayılan yabancılar, geliş amaçlarını, ne kadar süre ile ve nerede
kalacaklarına ilişkin bilgileri, bulundukları yerin emniyet makamlarına
bildirirler. Bu bildirimlerde şahsi başvuru zorunluluğu yoktur.
Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi
Madde 56- Çalışma izninden muaf olan yabancılara istekleri halinde şekli ve
içeriği Bakanlıkça belirlenecek “Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi”
düzenlenir.
İKİNCİ BÖLÜM
Bildirim Yükümlülüğü, Denetleme Yetkisi ve Harç Alımı
Bildirim Yükümlülükleri
Madde 57- Kanunun 18 ve 19 uncu maddeleri ile Geçici 2 ve Geçici 3 üncü
maddelerinde düzenlenen bildirime ilişkin yükümlülükler, Kanunun öngördüğü
hallerde ve Kanunun öngördüğü süreler içerisinde, Yönetmelik ekindeki, Yabancı
Personel Başvuru Formunun doldurulması suretiyle yerine getirilir.
Bu bildirimler ayrıca, Bakanlığa elektronik posta yolu ile de iletilir.
Denetleme Yetkisi
Madde 58- Kanun ve Yönetmelikte yabancılara ve yabancıları çalıştıran
işverenlere atfedilmiş yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği, Bakanlık
iş müfettişleri ve Sosyal Sigortalar Kurumu sigorta müfettişleri tarafından,
yürürlükteki İş Kanununun, Çalışma Hayatının Denetimi ve Teftişi başlıklı
bölümünde yer alan hükümlerine göre denetlenir.
Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idarelerin teftiş ve denetim
elemanları, kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yapacakları her türlü
denetim ve incelemeler sırasında, yabancı çalıştıran işverenlerle yabancıların
Kanundan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini de denetler.
Denetim sonuçları ayrıca Bakanlığa bildirilir.
Bakanlık gerekli gördüğü hallerde, denetim sonuçlarını ilgili mercilere
bildirir.
Harç Alımı
Madde 59- Yabancılara verilecek çalışma izin belgeleri ve süre uzatımları 492
sayılı Harçlar Kanununa bağlı (6) sayılı tarifenin (IV) nolu bölümüne göre harca
tabidir.
Çalışma izin belgesi harçlarını tespit etmeye, karşılıklılık ilkesi göz önünde
tutularak Dışişleri Bakanlığı yetkilidir.
DÖRDÜNC ÜKISIM
Diğer Hükümler
Özel Öğretim Kurumları Kanunu Kapsamında Çalışacak Yabancıların Çalışma İzinleri
Madde 60- Kanunun 29 uncu maddesi uyarınca; 8/6/1965 tarihli ve 625 sayılı Özel
Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında çalışacak yabancılar, Kanun ve Yönetmelik
hükümlerine tabidir. Bu kapsamdaki yabancıların çalışma izinleri, Kanun ve
Yönetmelik hükümleri uyarınca Bakanlık tarafından verilir. Çalışma izinlerinin
verilmesinde Milli Eğitim Bakanlığı ile diğer ilgili mercilerin görüşleri
alınır.
İlgili Mercilerin İç Mevzuat Düzenlemeleri
Madde 61- İlgili merciler Kanun ve Yönetmeliğin uygulamasına ilişkin iç
düzenlemelerini, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç bir ay içinde
yaparlar.
Mesleki Hizmetler Kapsamında Çalışacak Yabancıların İlgili Meslek Kuruluşlarına
Üye Olmaları
Madde 62- Mesleki hizmetler kapsamında yurt dışından yapılan başvurularda
çalışma izni alan mühendis, mimar ve şehir plancılarının Türkiye’ye giriş
yaptıkları tarihten itibaren en geç bir ay içerisinde, ilgili meslek odasına
üyelikleri zorunludur.
Bu durumda olan yabancıların meslek odasına üyelik yükümlülüğünün başlangıcı,
yabancının Türkiye’ye giriş yaptığı tarih itibariyle başlar.
Mesleki hizmetlerle ilgili çalışma iznine bağlı ikamet izni verilmesinde, ilgili
meslek odasına üyelik koşulu dikkate alınır.
BEŞİNCİ KISIM
Son Hükümler
Geçici Madde 1 - (24.04.2004 tarih ve 25442 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Yönetmelik Değişikliğinin 3. Maddesi ile eklenmiştir.) Mesleki hizmetler
kapsamında çalışma izni uzatma talebinde bulunan yabancıların Kanunun yürürlüğe
girmesinden önce diğer merciler tarafından verilen çalışma izinleri akademik ve
mesleki yeterliliğe ilişkin prosedürün tamamlanabilmesi için bir yılı geçmemek
kaydıyla uzatılabilir. (Bu madde Danıştay 10. Dairesinin 06.03.2007 tarih ve
2007/892 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.)
Yürürlük
Madde 63- Bu Yönetmelik 6/9/2003 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 64- Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde
Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 24.04.2004 tarih ve 25442 sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olup, yapılan değişiklikler Yönetmeliğe
işlenmiştir.
FORMUN DOLDURULMASINDA UYULACAK ESASLAR
1- Yabancı Personel Başvuru Formları, 4 adet olmak üzere hazırlanacak ve
formların her biri Türkçe olarak, eksiksiz ve okunaklı biçimde doldurulacaktır.
Her bir form, istihdam edilecek personelin son altı ay içerisinde çekilmiş
vesikalık fotoğrafını ve formların tamamı Yabancı Personelin ve işverenin
orijinal imzasını içerecektir. (Fotokopi olan imzalar kabul edilmeyecektir.)
2- Yabancı Personel ya da firmaya uymayan şıklar için mutlaka açıklayıcı not
düşülecektir.
3- Form doldurulduktan sonra, ilgili yönetmelik ve ekinde belirtilen belgeler
(Noter onaylı ve Türkçe tercümeli) eklenerek müracaat edilecektir.
4- Formların eksik doldurulması ya da yukarıda belirtilen belgelerin eksik
olması ya da usulüne uygun olmaması ve Türkçe olarak doldurulmaması halinde,
müracaatlar işleme konulmayacak ve form başvuru sahibine iade edilecektir.
5- Süre uzatımı müracaatlarında aynı şekilde form doldurulacak ve süre uzatımına
ilişkin ilişikte belirtilen belgelere önceki izin yazısının aslı eklenerek
müracaat edilecektir.
6- Yabancıların icra edemeyecekleri mesleklerle ilgili olarak, çalışma ve
çalıştırma izni için müracaatlar kabul edilmeyecektir.
7- Yönetmelikte belirtilen belgeler dışında istenilecek ulusal mevzuat ve
değişen sosyo-ekonomik konjonktüre göre belirlenen belgeler, Bakanlık Web
sitesinde yayımlanacaktır.
EK-2
BAŞVURU İÇİN İSTENİLEN VE BAŞVURUYA EKLENECEK BELGELER
A- BAŞVURUYA ESAS BELGELER
I- YABANCIDAN İSTENİLEN BELGELER
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hitaplı çalışma izni talep dilekçesi,
Yabancı Personel Başvuru Formu (4 nüsha, son altı ay içerisinde çekilmiş
fotoğraflı, işveren ve yabancı personelin orijinal imzalarını içeren. İşveren ve
yabancı personelin her ikisinin de orijinal imzasının olmadığı durumlarda
taraflar arasında yapılmış bireysel sözleşme veya işverence yapılan iş
teklifinin işçi tarafından kabul edildiğine dair işe kabul belgesi veya onaylı
sureti.)
Yurtiçi başvurularda noter onaylı ve Türkçe tercümeli pasaport sureti, yurtdışı
başvurularında yeminli mütercim onaylı Türkçe tercümeli pasaport sureti,
Mesleki hizmetler kapsamında çalışacak yabancılar ile Bakanlığın gerekli gördüğü
diğer mesleklerde çalışacak yabancılardan noter onaylı ve Türkçe tercümeli
diploma sureti,
Türkiye’den yapılacak başvurular için, geçerli İkamet Tezkeresi,
(İkamet tezkeresinin süresinin en az altı ay olması ve başvurunun bu süre
içerisinde yapılması zorunludur)
Özgeçmiş (ilişikteki özgeçmiş formatı doldurulacaktır.)
Yabancı personel ve sanatkar çalıştıracak Belgeli Turizm İşletmeleri için:
İş mukavelesi,
Döviz gelirlerine ait belgeler,
Bonservisler (Ciddiyeti konusunda tereddüt yaratan müesseselerin bonservisleri
hariç),
Mesleki hizmetler kapsamında çalışma izni talep eden yabancının yukarıdaki
belgelere ek olarak
Yurt dışında yüksek öğrenim görmesi halinde 2547 sayılı Kanunun 3 ve 7/p
maddeleri uyarınca, “Yurt dışı Yüksek Öğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği’ne
uygun olarak alacağı “Diploma Denklik Belgesi”,
Ülkesindeki meslek kuruluşundan mesleğini icra ettiğine, kendi ülkesindeki
meslek örgütüne üye olduğuna ve “meslekten men cezası olmadığına” ilişkin son
altı ay içinde alınmış belge,
Danışmanlık ve teknik tedrisat amacıyla hizmet sunması durumunda, iş tanım
belgesi ile sözleşme (firma-firma arası veya firma-kişi arası) örneği,
Mühendis, mimar ve şehir plancılarının her tür ve ölçekte danışmanlık ve teknik
tedrisat amacıyla uzman olarak hizmet sunması ya da kamu kurum ve kuruluşlarınca
uluslararası ihale açılmış projelerde proje hazırlaması ve imza yetkisi alması
durumunda, noter ya da konsolosluk onaylı ve yalnız bu işe münhasır kalmayı
öngören taahhütname
ibraz etmesi gerekmektedir.
Çalışma izin türlerine göre başvuruya esas istenilen diğer belgeler aşağıda yer
almaktadır.
Süreli Çalışma İzni
- Türkiye’de çalışmak üzere gelen yabancının eş ve bakmakla yükümlü olduğu
çocuklarının çalışma izni talebinde bulunmaları durumunda, yabancı ile birlikte
en az beş yıl süreyle kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olduklarını kanıtlayan
emniyet makamlarından alınan belge,
Süresiz Çalışma İzni
- Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının
yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
- Yabancının toplam altı yıllık kanuni çalışmasının bulunması şartının yerine
getirildiğini kanıtlayan ilgili mercilerden alınan belge,
- Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235 sayılı
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun 36 ncı maddesine istinaden
alması gereken geçici üyelik belgesi.
Bağımsız Çalışma İzni
- Yabancının geldiği ülkeden alacağı vergi sicil belgesi,
- Yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik bilimsel, teknik veya
mesleki eğitimi olduğunu ispatlayan belgeler,
- Mühendis, mimar ve şehir plancısı yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete
yönelik akademik ve mesleki yeterliliği olduğunu kanıtlayan yetkili mercilerden
alınmış belgeler,
- Yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının
yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
- Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinde istenilebileceği belirtilen belgeler
İstisnai Çalışma İzni
- Yabancıların Kanunun 8 inci maddesinde sayılan statülerini kanıtlayan
belgeler,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, vukuatlı nüfus kayıt
örneği,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için noter onaylı evlenme
cüzdanı sureti,
II- YABANCI PERSONEL İSTİHDAM EDECEK KURUM/KURULUŞTAN İSTENİLEN BELGELER
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hitaplı çalışma izni talep dilekçesi,
- Son yıla ait, vergi dairesince onaylı bilanço ve kar/zarar tablosu,
- Kuruluş yabancı sermayeli ise, kuruluşun en son sermaye ve ortaklık yapısını
gösteren Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin aslı veya kuruluşça onaylı örneği,
- Yabancı uyruklu öğretmen istihdam edecek Özel Öğretim Kurumları için; Kurum
Ruhsatı ve Milli Eğitim Bakanlığı onay yazısı suretleri,
- Turizm kuruluşlarının istihdam edecekleri idari personel için varsa Turizm
Bakanlığı’ndan alınmış işletme ve yatırım belgesinin sureti,
- Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihale açılmış projeleri yapma hakkı
kazanmış kuruluşların (konsorsiyumlar dahil) ilgili kurum ve kuruluştan
alacakları işi yüklendiklerini tevsik eden belge,
- Mühendislik, mimarlık, müteahhitlik ve danışmanlık hizmetleri kapsamında
yabancı uzman istihdam edecek tüzel kişiliklerde, aynı meslekte Türk
mühendis/mimar/şehir plancısı istihdam edildiğini ispata dair ücret bordrosu ve
yabancı ile yapılan sözleşme örneği.
B- BAŞVURUYA EK BELGELER
- Yabancı, ortak temsilcisi ya da kilit personel ise, durumunu kanıtlayan
yetkili makamlardan onaylı işverenince verilen belge,
- Vatandaşlık Kimlik Belgesi örneği,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, vukuatlı nüfus kayıt
örneği,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için noter onaylı evlenme
cüzdanı sureti,
- Türk soylu olduğuna ilişkin belge,
- Mesleki eğitim diploma ve sertifika örnekleri,
- Bonservis, referans mektubu, görevlendirme yazısı, kabul yazısı gibi diğer
belgeler.
C- SÜRE UZATIMI BAŞVURULARINDA İSTENİLEN BELGELER
- Yabancı Personel Başvuru Formu (4 nüsha, son altı ay içinde çekilmiş
fotoğraflı),
- Son ay ücret bordrosu (işveren ile mali müşavir kaşeli ve imzalı, SSK onaylı)
- Önceki çalışma izninin aslı,
- Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235 sayılı
Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun 36 ncı maddesine istinaden
alması gereken geçici üyelik belgesi.
- Pasaportun, vizeler ve geçerlilik süresine ilişkin kısmının noter onaylı
sureti,
- Vergi dairelerinden alınacak vergi borcu olmadığına dair belge.
NOT 1 - Ayrı firma başvuruları, ilk başvuru gibi ele alınacağından, aynı form ve
belgelerle yeniden müracaatta bulunulacaktır. Ayrıca, daha önce çalışılan tüzel
kişilikten alınacak ilişik kesilmesine ilişkin yazı başvuruya eklenecektir.
NOT 2- Bakanlık, gerek görülmesi halinde yukarıda belirtilen tüm belgelerin yanı
sıra ek belge talebinde bulunabilir.
NOT 3- Başvuru için Bakanlıkça istenilen evrakların tümü noter onaylı Türkçe
tercümeleri ile birlikte iletilecektir. Bu şekilde iletilmeyen bilgi ve evraklar
olması halinde başvuru işleme alınmayacak ve iade edilecektir.
Kurumsal Danışmanlık Çalışma Bakanlığı Yabancı personel çalışma izni, Yabancılar
çalışma izni ve ikamet tezkeresi işlemleri dosya hazırlama iş ve işlem takibi
hizmetleri
Saygılarımızla
KURUMSAL DANIŞMANLIK
Genel Koordinatör
Turgay Turan
Müşteri iletişim bilgi hattı
0 533 7667060
0 212 8815161
SEO -
Web Tasarım | jtngroup.com
yabancı çalışma izni -
yabancılara çalışma izni